xref: /freebsd/lib/msun/src/s_asinpi.c (revision ae417b3194e76ce26065dc20281493ee83619879)
1*ae417b31SSteve Kargl /*-
2*ae417b31SSteve Kargl  * SPDX-License-Identifier: BSD-2-Clause
3*ae417b31SSteve Kargl  *
4*ae417b31SSteve Kargl  * Copyright (c) 2026 Steven G. Kargl
5*ae417b31SSteve Kargl  * All rights reserved.
6*ae417b31SSteve Kargl  *
7*ae417b31SSteve Kargl  * Redistribution and use in source and binary forms, with or without
8*ae417b31SSteve Kargl  * modification, are permitted provided that the following conditions
9*ae417b31SSteve Kargl  * are met:
10*ae417b31SSteve Kargl  * 1. Redistributions of source code must retain the above copyright
11*ae417b31SSteve Kargl  *    notice unmodified, this list of conditions, and the following
12*ae417b31SSteve Kargl  *    disclaimer.
13*ae417b31SSteve Kargl  * 2. Redistributions in binary form must reproduce the above copyright
14*ae417b31SSteve Kargl  *    notice, this list of conditions and the following disclaimer in the
15*ae417b31SSteve Kargl  *    documentation and/or other materials provided with the distribution.
16*ae417b31SSteve Kargl  *
17*ae417b31SSteve Kargl  * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE AUTHOR ``AS IS'' AND ANY EXPRESS OR
18*ae417b31SSteve Kargl  * IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES
19*ae417b31SSteve Kargl  * OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED.
20*ae417b31SSteve Kargl  * IN NO EVENT SHALL THE AUTHOR BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT,
21*ae417b31SSteve Kargl  * INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT
22*ae417b31SSteve Kargl  * NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE,
23*ae417b31SSteve Kargl  * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY
24*ae417b31SSteve Kargl  * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT
25*ae417b31SSteve Kargl  * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF
26*ae417b31SSteve Kargl  * THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.
27*ae417b31SSteve Kargl  */
28*ae417b31SSteve Kargl 
29*ae417b31SSteve Kargl /**
30*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(x) = asin(x) / pi				Eq. (1)
31*ae417b31SSteve Kargl  *
32*ae417b31SSteve Kargl  * The rational approximation for asinpi(x) has the following form:
33*ae417b31SSteve Kargl  *
34*ae417b31SSteve Kargl  *                 x                 R(x^2)
35*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(x) = ---- + x * x^2 * ------------		Eq. (2)
36*ae417b31SSteve Kargl  *                 pi              1 + S(x^2)
37*ae417b31SSteve Kargl  *
38*ae417b31SSteve Kargl  * with x^2 = x * x.  Define r(x^2) = x^2 * [R / (1 + S)], one then has
39*ae417b31SSteve Kargl  *
40*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(x) = x * [1 / pi + r(x^2)]			Eq. (3)
41*ae417b31SSteve Kargl  *
42*ae417b31SSteve Kargl  * For |x| << 1, asinpi(x) = x / pi.  That is, the 2nd term in the righthand
43*ae417b31SSteve Kargl  * side of Eq. (2) can be neglected for |x| < 0x1p{-N/2} where {N/2} is half
44*ae417b31SSteve Kargl  * the precision (e.g., N = 53, {N/2} = 26).  It is noted that for
45*ae417b31SSteve Kargl  * |x| < 0x1p{emin+m} with m chosen through testing, x / pi is approaching
46*ae417b31SSteve Kargl  * or is subnormal.  To compute the result, x is scaled by 0x1p{N+1}, x / pi
47*ae417b31SSteve Kargl  * is computed, and finally rescaled by 0x1p{-(N+1)}.
48*ae417b31SSteve Kargl  *
49*ae417b31SSteve Kargl  * In the domain, 0x1p{-N/2} <= |x| < 0.5, the approximation becomes
50*ae417b31SSteve Kargl  *
51*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(x) = x * (lo + r(x^2) + hi)
52*ae417b31SSteve Kargl  *
53*ae417b31SSteve Kargl  * where lo and hi are full-precision low and high parts of 1 / pi.
54*ae417b31SSteve Kargl  *
55*ae417b31SSteve Kargl  * In the interval [0.5,1), the following relationship
56*ae417b31SSteve Kargl  *
57*ae417b31SSteve Kargl  *   asin(x) = pi / 2 - 2 * asin(t)
58*ae417b31SSteve Kargl  *
59*ae417b31SSteve Kargl  * with t = [(1 - x) / 2]^{1/2} is used to rewrite Eq. (1).  Thus,
60*ae417b31SSteve Kargl  *
61*ae417b31SSteve Kargl  *    asinpi(x) = 1 / 2 - 2 * t * [1 / pi + r(t^2)]	Eq. (4)
62*ae417b31SSteve Kargl  *
63*ae417b31SSteve Kargl  * Note, special cases:
64*ae417b31SSteve Kargl  *
65*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(+-0) = +-0, exactly.
66*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(+-1) = +-1/2, exactly.
67*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(x) = nan for |x| > 1
68*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(nan) = nan
69*ae417b31SSteve Kargl  */
70*ae417b31SSteve Kargl 
71*ae417b31SSteve Kargl #include <float.h>
72*ae417b31SSteve Kargl 
73*ae417b31SSteve Kargl #include "math.h"
74*ae417b31SSteve Kargl #include "math_private.h"
75*ae417b31SSteve Kargl 
76*ae417b31SSteve Kargl #define _CC	(0x1p27 + 1)
77*ae417b31SSteve Kargl #define _ROOT	sqrt
78*ae417b31SSteve Kargl 
79*ae417b31SSteve Kargl volatile static const double tiny = 1.e-300;
80*ae417b31SSteve Kargl static const double half = 0.5, one = 1.;
81*ae417b31SSteve Kargl 
82*ae417b31SSteve Kargl /* Full precision high and low parts of 1 / pi. */
83*ae417b31SSteve Kargl static const double
84*ae417b31SSteve Kargl invpihi =  3.1830988618379069e-01,
85*ae417b31SSteve Kargl invpilo = -1.9678676675182486e-17;
86*ae417b31SSteve Kargl 
87*ae417b31SSteve Kargl /*
88*ae417b31SSteve Kargl  *                     R(x^2)
89*ae417b31SSteve Kargl  * __r(x^2) = x^2 * ------------
90*ae417b31SSteve Kargl  *                   1 + S(x^2)
91*ae417b31SSteve Kargl  *
92*ae417b31SSteve Kargl  * Prior to the leading multiplication by x^2, the rational approximation
93*ae417b31SSteve Kargl  * has an absolute minimax error less than 8.57e-21 over the [0x1p-40,0.5]
94*ae417b31SSteve Kargl  * domain (or log2(error) = -66.7).
95*ae417b31SSteve Kargl  */
96*ae417b31SSteve Kargl static inline double
__r(double xs)97*ae417b31SSteve Kargl __r(double xs)
98*ae417b31SSteve Kargl {
99*ae417b31SSteve Kargl 	static const double
100*ae417b31SSteve Kargl 	    R0 =  5.3051647697298449e-02,
101*ae417b31SSteve Kargl 	    R1 = -1.2219903601836109e-01,
102*ae417b31SSteve Kargl 	    R2 =  9.7236612309627199e-02,
103*ae417b31SSteve Kargl 	    R3 = -3.0778625727037261e-02,
104*ae417b31SSteve Kargl 	    R4 =  3.1527637063244254e-03,
105*ae417b31SSteve Kargl 	    R5 = -1.9159514282614908e-05,
106*ae417b31SSteve Kargl 	    S1 = -2.7533975629862262e+00,
107*ae417b31SSteve Kargl 	    S2 =  2.8040387218379421e+00,
108*ae417b31SSteve Kargl 	    S3 = -1.2867553139513013e+00,
109*ae417b31SSteve Kargl 	    S4 =  2.5507476275412666e-01,
110*ae417b31SSteve Kargl 	    S5 = -1.6150977787265989e-02;
111*ae417b31SSteve Kargl 	double r, s;
112*ae417b31SSteve Kargl 	r = R0 + (R1 + (R2 + (R3 + (R4 + R5 * xs) * xs) * xs) * xs) * xs;
113*ae417b31SSteve Kargl 	s =  1 + (S1 + (S2 + (S3 + (S4 + S5 * xs) * xs) * xs) * xs) * xs;
114*ae417b31SSteve Kargl 	return (xs * (r / s));
115*ae417b31SSteve Kargl }
116*ae417b31SSteve Kargl 
117*ae417b31SSteve Kargl #include <stdio.h>
118*ae417b31SSteve Kargl double
asinpi(double x)119*ae417b31SSteve Kargl asinpi(double x)
120*ae417b31SSteve Kargl {
121*ae417b31SSteve Kargl 	double ax, hi, lo, xh, xl, y, zh, zl;
122*ae417b31SSteve Kargl 	uint32_t hx, ix, lx;
123*ae417b31SSteve Kargl 
124*ae417b31SSteve Kargl 	EXTRACT_WORDS(hx, lx, x);
125*ae417b31SSteve Kargl 	ix = hx & 0x7fffffff;
126*ae417b31SSteve Kargl 
127*ae417b31SSteve Kargl 	if (ix > 0x3ff00000)			/* |x| > 1 */
128*ae417b31SSteve Kargl 		return ((x - x) / (x - x));
129*ae417b31SSteve Kargl 
130*ae417b31SSteve Kargl 	INSERT_WORDS(ax, ix, lx);
131*ae417b31SSteve Kargl 
132*ae417b31SSteve Kargl 	if (ix <= 0x3fe00000) {			/* |x| <= 0.5 */
133*ae417b31SSteve Kargl 		if (ix < 0x3e400000) {		/* |x| < 0x1p-27 */
134*ae417b31SSteve Kargl 			if (ix < 0x00800000) {	/* |x| < 0x1p-1015 */
135*ae417b31SSteve Kargl 				if ((ix | lx) == 0)
136*ae417b31SSteve Kargl 					return (x);
137*ae417b31SSteve Kargl 				/* Scale for near subnormal. */
138*ae417b31SSteve Kargl 				ax *= 0x1p54;
139*ae417b31SSteve Kargl 				_XMUL(ax, 0, invpihi, invpilo, hi, lo);
140*ae417b31SSteve Kargl 				y = (hi + lo) * 0x1p-54;
141*ae417b31SSteve Kargl 			} else {
142*ae417b31SSteve Kargl 				_XMUL(ax, 0, invpihi, invpilo, hi, lo);
143*ae417b31SSteve Kargl 				y = hi + lo;
144*ae417b31SSteve Kargl 			}
145*ae417b31SSteve Kargl 		} else {
146*ae417b31SSteve Kargl 			y = __r(ax * ax);
147*ae417b31SSteve Kargl 			_XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
148*ae417b31SSteve Kargl 			_XMUL(ax, 0, xh, xl, hi, lo);
149*ae417b31SSteve Kargl 			y = hi + lo;
150*ae417b31SSteve Kargl 		}
151*ae417b31SSteve Kargl 	} else if (ix < 0x3ff00000) {		/* |x| < 1 */
152*ae417b31SSteve Kargl 		y = 1 - ax;
153*ae417b31SSteve Kargl 		x = __r(y / 2);
154*ae417b31SSteve Kargl 		_XADD(invpihi, invpilo, x, 0, xh, xl);
155*ae417b31SSteve Kargl 		_SQRT(2 * y, zh, zl);
156*ae417b31SSteve Kargl 		_XMUL(xh, xl, zh, zl, hi, lo);
157*ae417b31SSteve Kargl 		_XADD(half, 0, -hi, -lo, y, x);
158*ae417b31SSteve Kargl 	} else					/* |x| == 1 */
159*ae417b31SSteve Kargl 		y = half;
160*ae417b31SSteve Kargl 
161*ae417b31SSteve Kargl 	return ((hx & 0x80000000) ? -y : y);
162*ae417b31SSteve Kargl }
163*ae417b31SSteve Kargl 
164*ae417b31SSteve Kargl #if LDBL_MANT_DIG == 53
165*ae417b31SSteve Kargl __weak_reference(asinpi, asinpil);
166*ae417b31SSteve Kargl #endif
167*ae417b31SSteve Kargl 
168*ae417b31SSteve Kargl /*
169*ae417b31SSteve Kargl  * acospi(x) = acos(x) / pi
170*ae417b31SSteve Kargl  *
171*ae417b31SSteve Kargl  * The implementation uses two identities:
172*ae417b31SSteve Kargl  *
173*ae417b31SSteve Kargl  *   acos(x) = pi / 2 - asin(x)				Eq. (5)
174*ae417b31SSteve Kargl  *   acos(-|x|) = pi - acos(|x|)			Eq. (6)
175*ae417b31SSteve Kargl  *
176*ae417b31SSteve Kargl  * and the definitions for asinpi(x) above.  Conversion of Eq. (5)
177*ae417b31SSteve Kargl  * with the aid of Eq. (3) leads to the form:
178*ae417b31SSteve Kargl  *
179*ae417b31SSteve Kargl  *   acospi(x) = 1 / 2 - x * [1 / pi + r(x^2)]		Eq. (7)
180*ae417b31SSteve Kargl  *
181*ae417b31SSteve Kargl  * where 0 <= |x| < 0.5.  There are two thresholds.  For |x| < 0x1p{-N}
182*ae417b31SSteve Kargl  * acospi(x) = 1/2 - tiny, which raises FE_INEXACT while preventing spurious
183*ae417b31SSteve Kargl  * underflow.  For |x| < 0x1p{-M}, acospi(x) = 1/2 - x / pi where M is
184*ae417b31SSteve Kargl  * a sloppy threshold determined from testing.  For 0.5 <= |x| < 1, there
185*ae417b31SSteve Kargl  * are two approximations:
186*ae417b31SSteve Kargl  *
187*ae417b31SSteve Kargl  *    acospi(x) = 2 * t * [1 / pi + r(t^2)]		Eq. (8)
188*ae417b31SSteve Kargl  *
189*ae417b31SSteve Kargl  * for 0.5 <= x < 1.  When -1 < x <= -0.5, the relevant expression is
190*ae417b31SSteve Kargl  *
191*ae417b31SSteve Kargl  *   acospi(x) = 1 - 2 * t * [1 / pi + r(t^2)]		Eq. (9)
192*ae417b31SSteve Kargl  *
193*ae417b31SSteve Kargl  * Note, special cases:
194*ae417b31SSteve Kargl  *
195*ae417b31SSteve Kargl  *    acospi(+-0) = 1/2, exactly
196*ae417b31SSteve Kargl  *    acospi(1) = 0, exactly
197*ae417b31SSteve Kargl  *    acospi(-1) = 1, exactly
198*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(x) = nan for |x| > 1
199*ae417b31SSteve Kargl  *   asinpi(nan) = nan
200*ae417b31SSteve Kargl  */
201*ae417b31SSteve Kargl 
202*ae417b31SSteve Kargl double
acospi(double x)203*ae417b31SSteve Kargl acospi(double x)
204*ae417b31SSteve Kargl {
205*ae417b31SSteve Kargl 	double ax, hi, lo, xh, xl, y, zh, zl;
206*ae417b31SSteve Kargl 	uint32_t hx, ix, lx;
207*ae417b31SSteve Kargl 
208*ae417b31SSteve Kargl 	EXTRACT_WORDS(hx, lx, x);
209*ae417b31SSteve Kargl 	ix = hx & 0x7fffffff;
210*ae417b31SSteve Kargl 
211*ae417b31SSteve Kargl 	if (ix > 0x3ff00000)			/* |x| > 1 */
212*ae417b31SSteve Kargl 		return ((x - x) / (x - x));
213*ae417b31SSteve Kargl 
214*ae417b31SSteve Kargl 	if (ix <= 0x3fe00000) {			/* |x| <= 0.5 */
215*ae417b31SSteve Kargl 		if (ix < 0x3eb00000) {		/* |x| < 0x1p-20 */
216*ae417b31SSteve Kargl 			y = ((ix | lx) == 0) ? half : ((ix < 0x3ca00000) ?
217*ae417b31SSteve Kargl 			    half - tiny : half - x * invpihi);
218*ae417b31SSteve Kargl 		} else {
219*ae417b31SSteve Kargl 			y = __r(x * x);
220*ae417b31SSteve Kargl 			_XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
221*ae417b31SSteve Kargl 			_XMUL(x, 0, xh, xl, hi, lo);
222*ae417b31SSteve Kargl 			_XADD(half, 0, -hi, -lo, y, ax);
223*ae417b31SSteve Kargl 		}
224*ae417b31SSteve Kargl 	} else if (ix < 0x3ff00000) {		/* |x| < 1 */
225*ae417b31SSteve Kargl 		INSERT_WORDS(ax, ix, lx);
226*ae417b31SSteve Kargl 		y = 1 - ax;
227*ae417b31SSteve Kargl 		ax = __r(y / 2);
228*ae417b31SSteve Kargl 		_XADD(invpihi, invpilo, ax, 0, xh, xl);
229*ae417b31SSteve Kargl 		_SQRT(2 * y, zh, zl);
230*ae417b31SSteve Kargl 		_XMUL(xh, xl, zh, zl, hi, lo);
231*ae417b31SSteve Kargl 		if (hx & 0x80000000)
232*ae417b31SSteve Kargl 			_XADD(one, 0, -hi, -lo, y, ax);
233*ae417b31SSteve Kargl 		else
234*ae417b31SSteve Kargl 			y = hi + lo;
235*ae417b31SSteve Kargl 	} else					/* |x| == 1 */
236*ae417b31SSteve Kargl 		y = hx & 0x80000000 ? 1 : 0;
237*ae417b31SSteve Kargl 
238*ae417b31SSteve Kargl 	return (y);
239*ae417b31SSteve Kargl }
240*ae417b31SSteve Kargl 
241*ae417b31SSteve Kargl #if LDBL_MANT_DIG == 53
242*ae417b31SSteve Kargl __weak_reference(acospi, acospil);
243*ae417b31SSteve Kargl #endif
244