1*ae417b31SSteve Kargl /*-
2*ae417b31SSteve Kargl * SPDX-License-Identifier: BSD-2-Clause
3*ae417b31SSteve Kargl *
4*ae417b31SSteve Kargl * Copyright (c) 2026 Steven G. Kargl
5*ae417b31SSteve Kargl * All rights reserved.
6*ae417b31SSteve Kargl *
7*ae417b31SSteve Kargl * Redistribution and use in source and binary forms, with or without
8*ae417b31SSteve Kargl * modification, are permitted provided that the following conditions
9*ae417b31SSteve Kargl * are met:
10*ae417b31SSteve Kargl * 1. Redistributions of source code must retain the above copyright
11*ae417b31SSteve Kargl * notice unmodified, this list of conditions, and the following
12*ae417b31SSteve Kargl * disclaimer.
13*ae417b31SSteve Kargl * 2. Redistributions in binary form must reproduce the above copyright
14*ae417b31SSteve Kargl * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the
15*ae417b31SSteve Kargl * documentation and/or other materials provided with the distribution.
16*ae417b31SSteve Kargl *
17*ae417b31SSteve Kargl * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE AUTHOR ``AS IS'' AND ANY EXPRESS OR
18*ae417b31SSteve Kargl * IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES
19*ae417b31SSteve Kargl * OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED.
20*ae417b31SSteve Kargl * IN NO EVENT SHALL THE AUTHOR BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT,
21*ae417b31SSteve Kargl * INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT
22*ae417b31SSteve Kargl * NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE,
23*ae417b31SSteve Kargl * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY
24*ae417b31SSteve Kargl * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT
25*ae417b31SSteve Kargl * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF
26*ae417b31SSteve Kargl * THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.
27*ae417b31SSteve Kargl */
28*ae417b31SSteve Kargl
29*ae417b31SSteve Kargl /*
30*ae417b31SSteve Kargl * src/s_atanpi.c for implemenation details.
31*ae417b31SSteve Kargl */
32*ae417b31SSteve Kargl
33*ae417b31SSteve Kargl #ifdef __i386__
34*ae417b31SSteve Kargl #include <ieeefp.h>
35*ae417b31SSteve Kargl #endif
36*ae417b31SSteve Kargl #include <stdint.h>
37*ae417b31SSteve Kargl
38*ae417b31SSteve Kargl #include "fpmath.h"
39*ae417b31SSteve Kargl #include "math.h"
40*ae417b31SSteve Kargl #include "math_private.h"
41*ae417b31SSteve Kargl
42*ae417b31SSteve Kargl #define _CC (0x1p32L + 1)
43*ae417b31SSteve Kargl #define _ROOT sqrtl
44*ae417b31SSteve Kargl #define NBIT (0x8000000000000000ull)
45*ae417b31SSteve Kargl
46*ae417b31SSteve Kargl volatile static const double tiny = 1.e-300;
47*ae417b31SSteve Kargl static const double half = 0.5, one = 1., qrtr = 0.25;
48*ae417b31SSteve Kargl static const double x0 = 0.625, x1 = 0.875, x2 = 1.5;
49*ae417b31SSteve Kargl
50*ae417b31SSteve Kargl /* 53-bit high and low parts. */
51*ae417b31SSteve Kargl static const double
52*ae417b31SSteve Kargl invpihi = 3.1830988618379069e-01, /* 1/pi */
53*ae417b31SSteve Kargl invpilo = -1.9678676675182486e-17, /* 1/pi */
54*ae417b31SSteve Kargl a0hi = 1.7780768448935275e-01, /* atanpi(x0) */
55*ae417b31SSteve Kargl a0lo = 6.7223942595197191e-18, /* atanpi(x0) */
56*ae417b31SSteve Kargl a1hi = 2.2881069536505358e-01, /* atanpi(x1) */
57*ae417b31SSteve Kargl a1lo = 8.7193139538130510e-18, /* atanpi(x1) */
58*ae417b31SSteve Kargl a2hi = 3.1283295818900120e-01, /* atanpi(x2) */
59*ae417b31SSteve Kargl a2lo = -1.4076885713501453e-17; /* atanpi(x2) */
60*ae417b31SSteve Kargl
61*ae417b31SSteve Kargl /*
62*ae417b31SSteve Kargl * Prior to the leading multiplication by x^2, the rational approximation
63*ae417b31SSteve Kargl * has an absolute minimax error less than 1.22e-23 over the [0x1p-32,0.5]
64*ae417b31SSteve Kargl * domain (or log2(error) = -76.1).
65*ae417b31SSteve Kargl */
66*ae417b31SSteve Kargl static inline long double
__r(long double xs)67*ae417b31SSteve Kargl __r(long double xs)
68*ae417b31SSteve Kargl {
69*ae417b31SSteve Kargl static const union IEEEl2bits
70*ae417b31SSteve Kargl R0u = LD80C(0xd94caf3dbdb01c38, -4, -1.06103295394596890513e-01L),
71*ae417b31SSteve Kargl R1u = LD80C(0x845b6d12f35f0ccb, -2, -2.58510025561632250608e-01L),
72*ae417b31SSteve Kargl R2u = LD80C(0xe679d75bf98585ae, -3, -2.25074162472429082081e-01L),
73*ae417b31SSteve Kargl R3u = LD80C(0xaba63bb6f14e17e4, -4, -8.38131585316324449243e-02L),
74*ae417b31SSteve Kargl R4u = LD80C(0xca768e4a7d2fd52e, -7, -1.23573674736290235872e-02L),
75*ae417b31SSteve Kargl R5u = LD80C(0x802e09b751d4c6bc, -11, -4.88967268965928487608e-04L),
76*ae417b31SSteve Kargl S1u = LD80C(0xc2545ef3d335e598, 1, 3.03639959155120062705e+00L),
77*ae417b31SSteve Kargl S2u = LD80C(0xe0ee42f67b6b24bc, 1, 3.51454233236806805243e+00L),
78*ae417b31SSteve Kargl S3u = LD80C(0xf7200820c8d271d1, 0, 1.93066503144077077959e+00L),
79*ae417b31SSteve Kargl S4u = LD80C(0x820ec69663c6f1f3, -1, 5.08037959781883845928e-01L),
80*ae417b31SSteve Kargl S5u = LD80C(0xe61a8fde47e2f517, -5, 5.61776752333507006525e-02L),
81*ae417b31SSteve Kargl S6u = LD80C(0xe260573083b4d35b, -10, 1.72711433720654801154e-03L);
82*ae417b31SSteve Kargl
83*ae417b31SSteve Kargl #define R0 (R0u.e)
84*ae417b31SSteve Kargl #define R1 (R1u.e)
85*ae417b31SSteve Kargl #define R2 (R2u.e)
86*ae417b31SSteve Kargl #define R3 (R3u.e)
87*ae417b31SSteve Kargl #define R4 (R4u.e)
88*ae417b31SSteve Kargl #define R5 (R5u.e)
89*ae417b31SSteve Kargl #define S1 (S1u.e)
90*ae417b31SSteve Kargl #define S2 (S2u.e)
91*ae417b31SSteve Kargl #define S3 (S3u.e)
92*ae417b31SSteve Kargl #define S4 (S4u.e)
93*ae417b31SSteve Kargl #define S5 (S5u.e)
94*ae417b31SSteve Kargl #define S6 (S6u.e)
95*ae417b31SSteve Kargl
96*ae417b31SSteve Kargl long double r, s;
97*ae417b31SSteve Kargl r = R0 + (R1 + (R2 + (R3 + (R4 + R5 * xs) * xs) * xs) * xs) * xs;
98*ae417b31SSteve Kargl s = 1 + (S1 + (S2 + (S3 + (S4 + (S5 + S6 * xs) * xs) * xs) *
99*ae417b31SSteve Kargl xs) * xs) * xs;
100*ae417b31SSteve Kargl return (xs * (r / s));
101*ae417b31SSteve Kargl }
102*ae417b31SSteve Kargl
103*ae417b31SSteve Kargl long double
atanpil(long double x)104*ae417b31SSteve Kargl atanpil(long double x)
105*ae417b31SSteve Kargl {
106*ae417b31SSteve Kargl long double ax, hi, lo, xh, xl, y, zh, zl;
107*ae417b31SSteve Kargl uint64_t lx;
108*ae417b31SSteve Kargl uint16_t hx, ix;
109*ae417b31SSteve Kargl
110*ae417b31SSteve Kargl EXTRACT_LDBL80_WORDS(hx, lx, x);
111*ae417b31SSteve Kargl ix = hx & 0x7fff;
112*ae417b31SSteve Kargl
113*ae417b31SSteve Kargl /* x = +-inf, nan */
114*ae417b31SSteve Kargl if (ix >= 0x7fff && lx >= 0x8000000000000000ull) {
115*ae417b31SSteve Kargl if (lx > 0x8000000000000000ull)
116*ae417b31SSteve Kargl return (x + x);
117*ae417b31SSteve Kargl return ((hx & 0x8000) ? -half : half);
118*ae417b31SSteve Kargl }
119*ae417b31SSteve Kargl
120*ae417b31SSteve Kargl ENTERI();
121*ae417b31SSteve Kargl
122*ae417b31SSteve Kargl INSERT_LDBL80_WORDS(ax, ix, lx);
123*ae417b31SSteve Kargl
124*ae417b31SSteve Kargl if (ix < 0x3ffe ) { /* |x| < 0.5 */
125*ae417b31SSteve Kargl if (ix < 0x3fde) { /* |x| < 0x1p-33 */
126*ae417b31SSteve Kargl if (ix < 0x002b) { /* |x| < 0x1p-16340 */
127*ae417b31SSteve Kargl if ((ix | lx) == 0)
128*ae417b31SSteve Kargl RETURNI(x);
129*ae417b31SSteve Kargl /* Scale for near subnormal. */
130*ae417b31SSteve Kargl ax *= 0x1p65;
131*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(ax, 0, invpihi, invpilo, hi, lo);
132*ae417b31SSteve Kargl y = (hi + lo) * 0x1p-65;
133*ae417b31SSteve Kargl } else {
134*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(ax, 0, invpihi, invpilo, hi, lo);
135*ae417b31SSteve Kargl y = hi + lo;
136*ae417b31SSteve Kargl }
137*ae417b31SSteve Kargl } else {
138*ae417b31SSteve Kargl y = __r(ax * ax);
139*ae417b31SSteve Kargl _XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
140*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(ax, 0, xh, xl, hi, lo);
141*ae417b31SSteve Kargl y = hi + lo;
142*ae417b31SSteve Kargl }
143*ae417b31SSteve Kargl } else if (ax < 1) { /* |x| < 1 */
144*ae417b31SSteve Kargl /* |x| < 0.75 */
145*ae417b31SSteve Kargl if (ix == 0x3ffe && lx < 0xc000000000000000ull) {
146*ae417b31SSteve Kargl x = (ax - x0) / (1 + x0 * ax);
147*ae417b31SSteve Kargl y = __r(x * x);
148*ae417b31SSteve Kargl _XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
149*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(x, 0, xh, xl, hi, lo);
150*ae417b31SSteve Kargl _XADD(a0hi, a0lo, hi, lo, y, xl);
151*ae417b31SSteve Kargl } else {
152*ae417b31SSteve Kargl x = (ax - x1) / (1 + x1 * ax);
153*ae417b31SSteve Kargl y = __r(x * x);
154*ae417b31SSteve Kargl _XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
155*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(x, 0, xh, xl, hi, lo);
156*ae417b31SSteve Kargl _XADD(a1hi, a1lo, hi, lo, y, xl);
157*ae417b31SSteve Kargl }
158*ae417b31SSteve Kargl } else if (ix < 0x4000) { /* |x| < 2 */
159*ae417b31SSteve Kargl if (ix == 0x3fff && lx == NBIT)
160*ae417b31SSteve Kargl return ((hx & 0x8000) ? -qrtr : qrtr);
161*ae417b31SSteve Kargl x = (ax - x2) / (1 + x2 * ax);
162*ae417b31SSteve Kargl y = __r(x * x);
163*ae417b31SSteve Kargl _XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
164*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(x, 0, xh, xl, hi, lo);
165*ae417b31SSteve Kargl _XADD(a2hi, a2lo, hi, lo, y, xl);
166*ae417b31SSteve Kargl } else { /* |x| > 2 */
167*ae417b31SSteve Kargl x = 1 / ax;
168*ae417b31SSteve Kargl y = __r(x * x);
169*ae417b31SSteve Kargl _XADD(invpihi, invpilo, y, 0, xh, xl);
170*ae417b31SSteve Kargl _XMUL(x, 0, xh, xl, hi, lo);
171*ae417b31SSteve Kargl _XADD(half, 0, -hi, -lo, y, x);
172*ae417b31SSteve Kargl }
173*ae417b31SSteve Kargl
174*ae417b31SSteve Kargl RETURNI((hx & 0x8000) ? -y : y);
175*ae417b31SSteve Kargl }
176